Fort aan de Buursteeg
Het Fort aan de Buursteeg is een belangrijk verdedigingswerk vande Grebbelinie. De Buursteeg was in vroeger tijden een weg die Renswoude verbond met Veenendaal. Hier komt dan ook de naam Fort aan de Buursteeg vandaan. Het was een belangrijke verbindingsweg, één van de redenen waarom dit gebied regelmatig het toneel van heftige strijd was.
Het Fort zelf dateert uit 1786. Het was destijds omgeven door een gracht en voorzien van verschillende kanonnen. In roerige tijden vonden soldaten van verschillende nationaliteiten onderdak bij het Fort aan de Buursteeg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het Fort aan de Buursteeg gebruikt als thuisbasis voor Nederlandse SS’ers. Tegenwoordig heeft het Fort aan de Buursteeg geen militaire functie meer. Er zijn plannen om van het noordelijke deel van het Fort een bezoekerscentrum te maken.
De Grebbelinie
De naam Grebbelinie duikt voor het eerst in het jaar 1701 in een rapport over de mogelijkheden van gecontroleerde inundaties in de Vallei. Het moerassige en slecht begaanbare gebied in de Gelderse Vallei zou goed als inundatiezone kunnen fungeren. Dat betekent dat men de Gelderse Vallei onder water kon zetten om op deze manier een natuurlijke barrière voor de vijand te creëren.
De plannen worden na een dikke 40 jaar uitgevoerd. Op 28 november 1744 starten de werkzaamheden. De al bestaande Slaperdijk tussen Veenendaal en Renswoude wordt verbonden met de Eemdijk (Amersfoort). De Oostzijde van deze dijk kan nu onder water worden gezet. Als men de Rijndijk tussen Wageningen en de Grebbeberg (Rhenen) zou doorbreken dan stroomt de Gelderse Vallei ‘vanzelf’ vol met water.
Rond 1786 wordt besloten de Grebbelinie te versterken met enkele verdedigingswerken. Onder meer de Grebbeberg (Rhenen), de Roode Haan (Veenendaal) en de Zuiderzeedijk (Spakenburg) worden versterkt. Tijdens de inval van de Franse legers (1793 & 1794) wordt de Grebbelinie verder verstevigd met kanonnen.
De Nederlandse legers worden in deze oorlog bijgestaan door ondermeer de Britten, de Oostenrijkers en de Pruisen (volk dat leefde in het tegenwoordige Duitsland, Polen, Litouwen en Rusland). Als de Fransen echter de Grebbelinie bereiken is het zo koud, dat het water is bevroren. Het belangrijkste verdedigingswapen van de Grebbelinie valt hierdoor weg. De Fransen bezetten dan ook spoedig de nog niet veroverde delen van Nederland.
Tijdens de regeerperiode van Willem III (1849-1890) wordt de Grebbelinie opnieuw opgeknapt en verstevigd. Door gebrekkig onderhoud in het verleden blijkt dit geen makkelijke opgave. Na de renovatie wordt de Grebbelinie gebruikt als voorpost voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie tussen Gorinchem en Hilversum.
In 1926 wordt de Grebbelinie opgeheven als verdedigingswerk. In 1939 komt men echter terug op dit besluit. De Valleistelling, zoals de Grebbelinie nu wordt genoemd, moet het Duitse leger tegenhouden. Op het laatste moment besluit men echter om de strijd voornamelijk op de Grebbeberg te laten afspelen.
De laatste delen van de Grebbelinie worden in 1951 als verdedigingswerk opgeheven. Vanaf 1976 heeft de Grebbelinie de status van natuurreservaat.
Meer informatie vindt u ook op www.grebbelinie.nl
